Δελτίο Τύπου _Το ΕΜΠ στην Ιστορική Βίνιανη

Δελτίο Τύπου

Το ΕΜΠ στην Ιστορική Βίνιανη

25.4.2023

Μία πολυμελής επιστημονική ομάδα καθηγητών/τριών, προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών/τριώντου Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου βρίσκεται από την Κυριακή 23 Απριλίου στην Παλαιά Βίνιανη στην εργασία πεδίου, σε συνέχεια της υλοποίησης του Μνημονίου Συνεργασίας με τον Δήμο Αγράφων. 

Η ομάδα πλαισιώνεται από τους καθηγητές/τριες Νίκο Μπελαβίλα, Έλενα Κωνσταντινίδου, Κώστα Καραδήμα, Ειρήνη Εφεσίου της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, υπεύθυνους/ες του Μεταπτυχιακού Προγράμματος "Προστασία Μνημείων", τον καθηγητή Γιώργο Πανταζή της Σχολής Τοπογράφων Μηχανικών, την καθηγήτρια Βάσω Τροβά του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, την συντονίστρια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Δρα Μαρία Μπαλοδήμου και τη συντονίστρια ερευνών του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος Πολίνα Πρέντου. 

Η εργασία θα διαρκέσει έως την Παρασκευή 28 Απριλίου και περιλαμβάνει: την πλήρη τοπογράφηση του ιστορικού οικισμού, τις καρτέλες καταγραφής και των 130 κτιρίων, των δημόσιων χώρων και των μονοπατιών, όπως και των ερειπίων του λόφου του Αγίου Γεωργίου. Στην έρευνα συμμετέχουν οι ειδικότητες πολεοδόμων, αρχιτεκτόνων, πολιτικών, τοπογράφων μηχανικών και αρχαιολόγων. Το στρατηγικό σχέδιο για την αναβίωση του ιστορικού τόπου της Παλαιάς Βίνιανης αναμένεται να ολοκληρωθεί με τη διατύπωση των οριστικών προτάσεων και του πακέτου των προτεινόμενων έργων. Αυτό προβλέπεται να γίνει εντός του καλοκαιριού και να παρουσιαστεί το φθινόπωρο του 2023. 

Ο Δήμος Αγράφων προσέφερε τη φιλοξενία του στην εθελοντική πολυτεχνειακή ομάδα, η οποία αριθμεί 32 άτομα, στα χωριά της Νέας Βίνιανης, της Κρέντης και της Ανατολικής Φραγκίστας.

Δελτίου Τύπου_Ολοκληρώθηκε το τριήμερο επιστημονικής εργασίας πεδίου από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στην Παλαιά Βίνιανη

Δελτίου Τύπου

Ολοκληρώθηκε το τριήμερο επιστημονικής εργασίας πεδίου από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στην Παλαιά Βίνιανη

6.6.2022

Στην Παλαιά Βίνιανη των Αγράφων βρέθηκε για τρεις ημέρες μεγάλη ερευνητική ομάδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Είναι το εναρκτήριο λάκτισμα της εργασίας πεδίου, στα πλαίσια της εφαρμογής του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας Δήμου Αγράφων και Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχ, το οποίο υπεγράφη τον Φεβρουάριο 2022. Το έργο αφορά τον πρότυπο σχεδιασμό για την αναβίωση του Ιστορικού Οικισμού Παλαιάς Βίνιανης, της ερειπωμένης έδρας της Κυβέρνησης του Βουνού της Εθνικής Αντίστασης.

Η εθελοντική δωδεκαμελής ομάδα του ΕΜΠ σε ένα εντατικό τριήμερο, προχώρησε στην πρώτη εκτεταμένη καταγραφή των εκατόν είκοσι κτιρίων συμπεριλαμβανομένων των ερειπίων, των δημόσιων χώρων, πλατειών, μονοπατιών, προαυλίων, του σχολείου-μουσείου, των ναών, του νεκροταφείου, δηλαδή του συνόλου του οικισμού όπως και των υστεροβυζαντινών ερειπίων του λόφου Αγίου Γεωργίου συγκροτώντας τη βάση του τεχνικού μητρώου-βάσης δεδομένων της Βίνιανης. Με βάση αυτό το υλικό προγραμματίζεται η φθινοπωρινή επίσκεψη των φοιτητών και φοιτητριών ενός ολόκληρου εξαμήνου σπουδών με τους καθηγητές και τις καθηγήτριες του που θα αποτυπώσουν πέτρα προς πέτρα την Παλαιά Βίνιανη. Από εκεί θα προκύψουν οι προτάσεις έργων, αποκατάστασης, αναβίωσης κτιρίων, το πρότυπο στρατηγικό σχέδιο για τον Ιστορικό Οικισμό. Επισημαίνεται ότι στο έργο αυτό εμπλέκονται ήδη δύο σχολές του ΕΜΠ, των αρχιτεκτόνων και των τοπογράφων.

Κατά τη δεύτερη ημέρα της επίσκεψης, το Σάββατο, στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου στο Κερασοχώρι οι φοιτήτριες και οι φοιτητές αρχιτεκτονικής, οι ερευνήτριες Πολίνα Πρέντου και Ιωάννα Μπράτη-Παπακωνσταντίνου, μαζί με τους καθηγητές Δημήτρη Καλιαμπάκο και Νίκο Μπελαβίλα συναντήθηκαν με τις αυτοδιοικητικές αρχές των Αγράφων. Συμμετείχαν ο Δήμαρχος Αλέξανδρος Καρδαμπίκης, οι Αντιδήμαρχοι Ανέττα Κοτρώνα και Παναγιώτης Μπραζιάς, ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Γρηγόρης Παπαθανάσης, ο Δημοτικός Σύμβουλος Γεώργιος Αθανασίου, οι Πρόεδρος των Κοινοτήτων Παντελής Μαντής, Χρήστος Κοσμάς, Θωμάς Σκόνδρας και Χριστίνα Ζιώτου, ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Ευάγγελος Φεγγούλης Τακτικό Μέλος της Συνοδικής Επιτροπής Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, εκπρόσωποι συλλόγων, φορέων, επιχειρηματίες και πολλοί κάτοικοι. 

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ενημέρωση για την εξέλιξη της έρευνας στη Βίνιανη από τον Νίκο Μπελαβίλα, Διευθυντή του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος και σε μία μεγάλη συζήτηση για τις αναπτυξιακές προοπτικές των Αγράφων με εκτεταμένη εισήγηση του Δημήτρη Καλιαμπάκου, επικεφαλής του Μετσόβιου Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας (ΜΕΔΚΕ), ο οποίος ανέπτυξε την εμπειρία του ΜΕΔΚΕ από την πολυετή μελέτη των περιοχών της Ηπείρου και το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Ανάπτυξη Ορεινών Περιοχών». 

Εκφράστηκαν από όλους οι ευχαριστίες τόσο προς τον Δήμο Αγράφων για τη θερμή φιλοξενία όσο και στη φοιτητική ομάδα των νέων του Πολυτεχνείου για την πολύτιμη εθελοντική συμμετοχή τους στην έρευνα πεδίου. Τέλος ανακοινώθηκε επίσημα η δεύτερη αποστολή που προγραμματίζεται για τα μέσα Οκτωβρίου 2022.

Δελτίο Τύπου_Συνεργασία του Δήμου Αγράφων με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την αναβίωση της Παλαιάς Βίνιανης, της έδρας της «Κυβέρνησης του βουνού»

Δελτίο Τύπου

Συνεργασία του Δήμου Αγράφων με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την αναβίωση της Παλαιάς Βίνιανης, της έδρας της «Κυβέρνησης του βουνού»

Αθήνα 1/3/2022

Μία σημαντική συμφωνία συνεργασίας για την αναβίωση του Ιστορικού Τόπου της Παλαιάς Βίνιανης στα Άγραφα υπεγράφη μεταξύ του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου και του Δήμου Αγράφων.

Η Παλαιά Βίνιανη, στο φαράγγι του ποταμού Μέγδοβα της Ευρυτανίας ήταν η έδρα της «Κυβέρνησης του Βουνού» (Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης, Π.Ε.Ε.Α.) κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής. Πυρπολήθηκε από τα ναζιστικά στρατεύματα και στη συνέχεια καταστράφηκε από σεισμούς το 1966. Αποτελεί προστατευόμενο Ιστορικό Τόπο σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού από το 1988.

Ο οικισμός και το τοπίο διατηρούν ακέραια τα χαρακτηριστικά της εποχής του πολέμου, κτίρια-σύμβολα όπως το Δημοτικό Σχολείο στο οποίο συνεδρίαζε η αντάρτικη κυβέρνηση, ναοί, κατοικίες όπου έζησαν οι υπουργοί της κυβέρνησης του βουνού, οι αρχηγοί του ΕΛΑΣ, του ΕΔΕΣ και της Βρετανικής Αποστολής. Εκεί οργάνωσαν την επιχείρηση ανατίναξης της γέφυρας τους Γοργοποτάμου. Τα βασικά στοιχεία του οικισμού, η αρχιτεκτονική και ο δημόσιος χώρος έχουν παραμείνει αναλλοίωτα στον χρόνο, καθώς η Βίνιανη εγκαταλείφθηκε και οι κάτοικοι μετακινήθηκαν σε νέο οικισμό σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων. Στον οικισμό λειτουργεί το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, το οποίο στεγάζεται στο ιστορικό διατηρητέο κτίριο του Παλαιού Δημοτικού Σχολείου. Οι δράσεις για την Παλαιά Βίνιανη έχουν και τη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων η οποία προ τετραετίας ενέκρινε κονδύλι για τη συντήρηση και αναβάθμιση του Μουσείου.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας υπεγράφη από τον Δήμαρχο Αγράφων, Αλέξανδρο Καρδαμπίκη και τον Διευθυντή του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ, καθηγητή Νίκο Μπελαβίλα, παρουσία του Αντιπεριφερειάρχη Ευρυτανίας Αριστείδη Τασιού.

Ο Νίκος Μπελαβίλας κατά την προσφώνησή του ευχαρίστησε τον Δήμαρχο Αγράφων και τις τοπικές αρχές για την ιδιαίτερα τιμητική πρόσκληση της ομάδας των πανεπιστημιακών σε αυτό τον ιερό τόπο και παρουσίασε τα σενάρια συνεργασίας, τα οποία ακολουθούν την ισχυρή παράδοση επιστημονικής προσφοράς με κοινωνικό πρόσημο του Πολυτεχνείου αναφερόμενος σε λαμπρά λαμπρά παραδείγματα, όπως την εμπλοκή του ιδρύματος στο Λαύριο, στο Μέτσοβο και στην αναστήλωση του Γεφυριού της Πλάκας στον Άραχθο.

Βασικός στόχος, όπως είπε, είναι η ενεργοποίηση σπουδαστικών και ερευνητικών ομάδων του ΕΜΠ για τη σύνταξη ενός στρατηγικού σχεδίου με αντικείμενο τον σχεδιασμό ενός νέου προτύπου για την αναβίωση του Ιστορικού Τόπου της Παλαιάς Βίνιανης όπως και την υποστήριξη της εφαρμογής του σχεδιασμού και υλοποίησης των προτάσεων, ώστε να αναδειχθεί η ιστορία, η αρχιτεκτονική, το οικιστικό δίκτυο και η τοπογραφία του.

Στην επιστημονική ομάδα της Βίνιανης συμμετέχουν επίσης η Έλενα Κωνσταντινίδου, αναπλ. καθηγήτρια της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ, ο Γιώργος Πανταζής, καθηγητής της Σχολής Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών - Μηχανικών Γεωπληροφορικής ΕΜΠ και η Βάσω Τροβά, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στη συνάντηση συμμετείχε και ο Γιώργος Παπαγεωργίου, Γενικός Διευθυντής Δημοτικού Θεάτρου Λευκωσίας.

Τις τοπικές αρχές εκπροσώπησαν ο π. Ευάγγελος Φεγγούλης, Αρχιερατικός Επίτροπος Αγράφων, εκ μέρους του Μητροπολίτη Καρπενησίου, οι αντιδήμαρχοι Αννέτα Κοτρώνα, Χρήστος Δημητρόπουλος, Σωτηρία Νταλαφούρα  και Ηλίας Μάκκας, ο περιφερειακός σύμβουλος Μωυσής Μπερμπερής,  ο εκπρόσωπος της Κοινότητας Βίνιανης Παντελής Μαντής,  ο τέως βουλευτής Θωμάς Κώτσιας, ο τέως δήμαρχος Νίκος Γεωργίου και οι ειδικοί σύμβουλοι Δημάρχου Αγράφων Χρήστος Μάκκας και Κωνσταντίνος Κουτσοθανάσης.